Image

Το Πρόβλημα

Τα αέρια του θερμοκηπίου περιλαμβάνουν μια σειρά από ενώσεις σε αέρια φάση και είναι οι υδρατμοί, το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το μεθάνιο (CH4), το υποξείδιο του αζώτου (N2O), το εξαφθοριούχο θείο (SF6), και οι χλωρο-φθοριωμένοι υδρογονάνθρα-κες (PFCs, HFCs, CFCs).

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι φυσική διεργασία, η οποία μέσω των αερίων ενώσεων που αναφέρθηκαν πιο πάνω, διατηρεί τη θερμοκρασία της γης σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι θα ήταν στην αντίθετη περίπτωση της απουσίας των εν λόγω αερίων. Ο μηχανισμός είναι παρόμοιος με αυτόν ενός απλού θερμοκηπίου (εξ΄ου και η ονομασία), στο οποίο η οροφή απο γυαλί ή διαφανές πλαστικό, διατηρεί το εσωτερικό του ζεστό ακόμη και τις κρύες μέρες, εμποδίζοντας τις απώλειες θερμότητας. Στο φαινόμενο του θερμοκηπίου οι αέριες ενώσεις έχουν την ιδιότητα να απορροφούν τη θερμότητα που εκλύεται από τη γη και να την εκπέμπουν εκ νέου, με αποτέλεσμα τη διατήρηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της γης σε επίπεδα που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της ζωής στην πολυμορφία που αυτή υπάρχει εδώ και αιώνες. 

Χωρίς την παρουσία των αερίων του θερμοκηπίου η θερμοκρασία της γης θα ήταν χαμηλότερη κατά περίπου 33ºC και η διαμόρφωση του φυσικού περιβάλλοντος, όπως σήμερα το γνωρίζουμε, θα ήταν κατά πάσα πιθανότητα πολύ διαφορετική. Αυτό το αποτέλεσμα επιτυγχάνεται όταν η συγκέντρωση των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα διατηρείται σε πολύ χαμηλό επίπεδο κάτω από κάποια όρια. Είναι πλεόν ευρέως αποδεκτό, ότι, καθώς αυξάνεται η συγκέντρωσή τους, αυξάνεται και η θερμοκρασία στην επιφάνεια της γης, με τελικό αποτέλεσμα την παγκόσμια υπερθέρμανση.

Η συγκέντρωση ενός συγκεκριμένου αερίου του θερμοκηπίου, του διοξειδίου του άνθρακα εν προκειμένω, έχει αυξηθεί σήμερα σε πάνω από 380 ppm (parts per million – μέρη στο εκατομμύριο) από τα 280 ppm  της προβιομηχανικής εποχής. Κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα (20ου), η θερμοκρασία στην επιφάνεια της γής ανέβηκε κατά περίπου 0,6ºC. Η Διακυβερνητική Συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC – Intergovernmental Panel on Climate Change) προβλέπει περαιτέρω αύξηση της θερμοκασίας με ρυθμό 0,2ºC ανά δεκαετία. Άλλοι φορείς προβλέπουν ακόμα πιο δυσμενείς ρυθμούς αύξησης μέχρι και 0,5ºC ανά δεκαετία, έτσι που στο τέλος του παρόντα αιώνα η θερμοκρασία πιθανόν να είναι κατά 2º-5ºC υψηλότερη από τη σημερινή. 

Είναι ευρέως πλέον αποδεκτό ότι η αυξητική τάση της θερμοκρασίας του πλανήτη θα οδηγήσει σε αλλαγές στο κλίμα, χωρίς να είναι ακόμα γνωστές οι ακριβείς επιπτώσεις από αυτήν την αλλαγή. Οι πιθανές συνέπειες είναι σε κάθε περίπτωση καταστροφικές, είτε πρόκειται για την αύξηση της συχνότητας και του μεγέθους ακραίων καιρικών φαινομένων όπως οι καύσωνες, οι ξηρασίες, οι πλημμύρες και οι τυφώνες, ή για την ανύψωση της στάθμης της θάλασσας καθώς θα υποχωρούν οι παγετώνες και θα λιώνουν οι πάγοι των πόλων, ή για την εκτεταμένη καταστροφή διαφόρων οικοσυστημάτων και την εξαφάνιση πολλών ειδών της χλωρίδας και της πανίδας, ή για την αύξηση της συχνότητας των δασικών πυρκαγιών και της ερημοποίησης τεραστίων εκτάσεων καλλιεργήσιμης γης, ή για την εξάπλωση επιδημιών και την προσφυγοποίηση μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων.

Διάφορες μελέτες συντείνουν στην κατά 60% ενοχοποίηση του διοξειδίου του άνθρακα για την δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου. Η σε μικρή συγκέντρωση παρουσία του στην ατμόσφαιρα είναι αποτέλεσμα φυσικών διαδικασιών, αλλά ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η καύση προϊόντων πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου, ή οι δασικές πυρκαγιές, αυξάνουν κατά πολύ τη συγκέντρωσή του. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν προσθέσει στην ατμόσφαιρα 2,3 τρισεκατομμύρια τόνους CO2 τα τελευταία 200 χρόνια. Συνολικά, η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κατά 31% από το 1750. Οι εκπομπές του σήμερα, είναι περίπου 12 φορές υψηλότερες σε σχέση με το 1900 και η συγκέντρωσή στην ατμόσφαιρα είναι η υψηλότερη που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία 420.000 χρόνια. 

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την κλιματική αλλαγή, επισκεφθείτε τις σχετικές ιστοσελίδες του IPCC, www.ipcc.ch, των Ηνωμένων Εθνών, www.un.org/climatechange και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, http://ec.europa.eu/environment/climat/home_en.htm.

textsizePrintSend to Friend